- Meer dan 60 jaar ervaring
- Binnen 2 werkdagen thuisbezorgd
- Zelf afhalen op de kwekerij
Engerlingen in het gazon zorgen vaak voor schade die op het eerste gezicht lastig te verklaren is. Het gras verliest zijn kleur, groeit slecht en kan op sommige plekken zelfs los komen te liggen. Omdat de larven onder de grond leven en zich voeden met graswortels, blijft de oorzaak meestal lange tijd onzichtbaar.
In dit artikel lees je hoe je engerlingen in je gazon herkent, wanneer ze actief zijn en welke maatregelen helpen om verdere schade te beperken. Ook wordt uitgelegd hoe je het gazon na aantasting weer kunt herstellen en sterker kunt maken voor de toekomst.
Navigeer via onderstaande links direct naar het onderwerp waar je meer over wilt weten:
Engerlingen zijn de larven van verschillende bladsprietkevers, waaronder de meikever, junikever en rozenkever. Deze larven leven volledig ondergronds en voeden zich met fijne graswortels. Daardoor vormen ze een onzichtbaar, maar potentieel zeer schadelijk probleem voor het gazon.
Afhankelijk van de keversoort verblijven engerlingen één tot zelfs drie jaar in de bodem. In die periode groeien ze uit tot dikke larven met een grote voedselbehoefte. Juist in deze fase veroorzaken ze de meeste schade aan gazons, sportvelden of golfbanen.
Engerlingen ontstaan nadat volwassen kevers in het late voorjaar of de zomer hun eitjes afzetten in de bodem. Vooral zonnige, open gazons met kort gemaaid gras zijn aantrekkelijk voor deze kevers. Na enkele weken komen de larven uit en beginnen ze met wortelvraat.
De grootste schade treedt meestal op vanaf de nazomer tot in het voorjaar. In deze periode zijn de larven groot genoeg om veel wortelmateriaal te verbruiken. Tegelijkertijd herstelt gras zich dan minder snel, waardoor schade duidelijk zichtbaar wordt.
De eerste signalen zijn vaak indirect. Het gras verliest zijn frisgroene kleur, groeit minder hard en voelt bij betreding sponsachtig aan. Bij ernstige aantasting kun je de grasmat zelfs als een tapijt los optillen, doordat de wortels zijn weggevreten.
Wanneer je de bovenlaag voorzichtig openmaakt, zie je meestal crèmekleurige larven in een kenmerkende C-vorm. Ze hebben een bruine kop en zes duidelijk zichtbare pootjes. Ook een toename van vogels, zoals kraaien of merels, is vaak een aanwijzing voor engerlingen in de bodem.
Engerlingen voeden zich met de haarwortels van grasplanten. Hierdoor verliest het gazon zijn vermogen om water en voedingsstoffen op te nemen. Het gevolg is een verzwakte grasmat die snel verdroogt, zelfs bij voldoende beregening.
Naast directe wortelschade zorgen ze ook voor indirecte problemen. Vogels, egels en soms zelfs dassen trekken het gazon open op zoek naar larven. Dit kan de schade in korte tijd aanzienlijk verergeren en leidt vaak tot kale plekken.
Preventie begint bij een sterke, vitale grasmat. Goed doorworteld gras is minder aantrekkelijk voor kevers om eitjes in af te zetten. Regelmatig het gras bemesten, niet te kort maaien en tijdig sproeien wanneer het nodig is dragen hier sterk aan bij.
Ook de bodemstructuur is van groot belang. In een luchtige, goed doorlatende bodem kan het gras zich beter ontwikkelen en raakt het minder snel onder stress. Dat maakt het gazon minder gevoelig voor deze plaag. Bodemverdichting kun je voorkomen door het gazon regelmatig te beluchten, bijvoorbeeld met een riek. Bij grotere gazons kan een mechanische gazonbeluchter uitkomst bieden.
De meest effectieve en toegestane bestrijdingsmethode tegen engerlingen op gazons, sportvelden of golfbanen is het gebruik van insectparasitaire nematoden. In de volksmond ook wel aaltjes genoemd. Deze microscopisch kleine beestjes zoeken actief naar engerlingen in de bodem en dringen het lichaam van de larve binnen.
Eenmaal binnen scheiden de aaltjes bacteriën af die de engerling binnen enkele dagen doden. Vervolgens vermenigvuldigen de aaltjes zich in de dode larve en verspreiden zich verder door de bodem. Dit zorgt voor een natuurlijke, zichzelf versterkende werking.
Na toepassing moet de bodem voldoende vochtig blijven. Beregen het gazon vooraf en houd het enkele weken licht vochtig, zodat de aaltjes zich goed door de bodem kunnen bewegen en actief blijven.
Engerlingen zijn het best te bestrijden wanneer ze nog jong en klein zijn. In deze fase zijn ze het meest vatbaar voor biologische bestrijding. Grofweg gaat het om de periode van half juni tot half oktober, mits de bodemtemperatuur minimaal 12 °C bedraagt. Het exacte moment verschilt echter per keversoort. Soorten die namelijk meerdere jaren als larve in de bodem leven, kunnen ook eerder in het jaar (al vanaf april) bestreden worden.
In Nederland komen meerdere engerlingensoorten voor die qua uiterlijk sterk op elkaar lijken, maar verschillen in levenscyclus en activiteit. Al deze soorten veroorzaken schade doordat ze zich voeden met planten- en graswortels, waardoor het gazon verzwakt en kan loslaten.
| Engerling (keversoort) | Latijnse naam | Duur van het larvestadium | Beste periode voor bestrijding |
| Rozenkever | Phyllopertha horticola | 1 jaar | Juli – september |
| Meikever | Melolontha melolontha | 3 – 4 jaar | Mei – juni augustus – september |
| Junikever | Amphimallon solstitialis | 2 – 3 jaar | Juni – september |
| Sallandkever | Hoplia philanthus | 2 -3 jaar | Mei – juni |
| Roestbruine bladsprietkever | Serica brunnea | 1 -2 jaar | Juli – september |
| Kleine julikever | Anomala dubia | 1 – 2 jaar | Juli – september |
Wil je zeker weten welk type engerling zich in jouw gazon begeeft? Dan kun je enkele exemplaren opsturen naar een laboratorium om ze te laten determineren.
Naast directe bestrijding is het verstandig om de leefomstandigheden minder gunstig te maken. Door het gazon niet extreem kort te maaien, wordt het minder aantrekkelijk voor kevers om eitjes af te zetten.
Een gezond bodemleven helpt eveneens. Organische bemesting, het strooien van fijne compost of dressgrond en het vermijden van kunstmest stimuleert natuurlijke vijanden en verbeteren de bodemstructuur. Dit verhoogt de weerbaarheid van het gazon op de lange termijn.
Na een succesvolle bestrijding is herstel van het gazon essentieel. Kale of beschadigde plekken kunnen zich zelden volledig vanzelf herstellen. Door tijdig door te zaaien met geschikt herstel graszaad voorkom je niet alleen het risico op een nieuwe aantasting maar ook de ontwikkeling van onkruiden en mos in het gazon.
Combineer doorzaaien met een passende bemesting, zodat het jonge gras direct over voldoende voedingsstoffen beschikt. Hiervoor werkt organisch-minerale gazonmest het beste. Deze meststoffen geven voeding geleidelijk af en ondersteunen zowel de wortelontwikkeling als het bodemleven. Voor een sterk en weerbaar gazon is het aan te raden om 4x per jaar te bemesten.
Geef het gazon na het doorzaaien en bemesten regelmatig water. Voldoende vocht is noodzakelijk om het graszaad te laten kiemen en om jonge wortels de kans te geven zich goed te vestigen. Door consequent te sproeien ontstaat weer een dichte, sterke grasmat die beter bestand is tegen toekomstige aantastingen.
Een veelgemaakte fout is te laat ingrijpen. Wanneer de schade bovengronds zichtbaar wordt, zijn de engerlingen vaak al groot en lastiger te bestrijden. Vroege signalering en tijdige actie maken een groot verschil in effectiviteit.
Ook wordt soms gekozen voor ongeschikte of verboden middelen. Chemische bestrijding is in particuliere tuinen vrijwel altijd beperkt of niet toegestaan en tast bovendien het bodemleven aan. Biologische bestrijding in combinatie met goed gazonbeheer levert op lange termijn betere resultaten.
Engerlingen zijn de larven van kevers en hebben een dik, C-vormig lichaam met pootjes en een duidelijke kop. Emelten zijn de larven van langpootmuggen en zijn slank, pootloos en grijsbruin van kleur. Beide leven in de bodem en veroorzaken schade aan gras, maar engerlingen vreten vooral aan de wortels, terwijl emelten het gras boven de wortel afknagen.
Engerlingen bevinden zich meestal in de bovenste 5 tot 15 centimeter van de bodem, omdat daar de meeste graswortels zitten. In deze zone richten ze ook de meeste schade aan. Bij droogte of kou kunnen ze dieper wegzakken, soms tot 20 à 30 centimeter. In het voorjaar en de nazomer, wanneer de bodemtemperatuur en het vochtgehalte gunstig zijn, zitten engerlingen juist weer dichter aan het oppervlak. Dat is ook de periode waarin bestrijding het meest effectief is.
In de meeste gevallen niet. Zonder ingrijpen blijven engerlingen één tot meerdere jaren in de bodem aanwezig, afhankelijk van de keversoort. In die tijd blijven ze schade veroorzaken aan de graswortels.
Voor particulier gebruik zijn geen chemische bestrijdingsmiddelen tegen engerlingen toegestaan. De enige effectieve en toegestane aanpak is biologische bestrijding met aaltjes (nematoden). Deze microscopisch kleine organismen bewegen actief door de bodem, dringen de engerlingen binnen en schakelen ze van binnenuit uit.
De werking begint meestal binnen enkele dagen. Zichtbare verbetering van het gazon volgt vaak na één tot twee weken, afhankelijk van de plaagdruk en de bodemomstandigheden.
In de meeste situaties is één behandeling per groeiseizoen voldoende. Bij een zware of terugkerende aantasting kan een tweede toepassing nodig zijn om de plaagdruk verder te verlagen.
Een strak en gezond gazon begint bij de juiste basis: de ondergrond. De kwaliteit van de bodem onder je graszoden bepaalt of je gras goed
Gemiddeld kun je 2 – 3 weken na het leggen van graszoden voor de eerste keer maaien. Dit is natuurlijk afhankelijk van het seizoen. Gedurende
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.